Πίσω από τα πεντάστερα ξενοδοχεία, τα πολυτελή εστιατόρια και την ευφορία που σκεπάζει τη μύκονο, κρύβεται ένα νησί, που ακόμη και στην υψηλή τουριστική περίοδο δίνει στον επισκέπτη τη δυνατότητα να το ζήσει αλλιώς.

Τι να δείτε
– Την Άνω Μερά, τον ορεινό οικισμό του νησιού, εκεί όπου οι ρυθμοί είναι πιο χαλαροί και η τουριστική ανάπτυξη πολύ ήπια. Εκεί βρίσκεται ο βιολογικός αμπελώνας Βίωμα του Νίκου Ασημομύτη, ο οποίος έχει εγκαταστήσει ηχεία ανάμεσα στα αμπέλια και μεγαλώνουν «ακούγοντας» κλασική μουσική. Ο αμπελώνας είναι επισκέψιμος για το κοινό ύστερα από ραντεβού (τηλ. 22890-71.927). Κάντε στάση για το περίφημο γουρουνόπουλο σούβλας στο Ό,τι Απέμεινε (τηλ. 22890-71.534) και ύστερα ανεβείτε στο Παλαιόκαστρο, για να δείτε τα ερείπια του λεγόμενου φρουραρχείου των Γκίζι, χτισμένου επί ενετοκρατίας. Εξαιρετικό αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν η Μονή Παλαιοκάστρου και η Μονή Τουρλιανής.

– Τα εγκαταλελειμμένα μεταλλεία στη βορειοανατολική πλευρά του νησιού, ένα τοπίο που μοιάζει βγαλμένο από πλατό ταινίας επιστημονικής φαντασίας.

– Τα Διβούνια, που κάποιοι ντόπιοι τα αποκαλούν και «στήθη της Αφροδίτης», έναν «ξεχασμένο» οικισμό ψαράδων. Εκεί λειτουργούν και δύο καλές, παραδοσιακές ψαροταβέρνες, ο Μάρκος και η Ανεμοθύελλα.

– Το Σινέ Μαντώ, έναν από τους πιο ωραίους θερινούς κινηματογράφους σε ολόκληρη την Ελλάδα, με υπέροχο κήπο με φοίνικες, αροκάριες και κυπαρίσσια και ένα εστιατόριο στο εσωτερικό του, που φτιάχνει το καλύτερο κεμπάπ στο νησί. (τηλ. 2289027.190)

– Αναζητήστε τις εκδηλώσεις της νεοσύστατης Λέσχης Γαστρονομίας Μυκόνου, που διοργανώνει μια δράση κάθε εβδομάδα και σε διαφορετικό σημείο του νησιού, μεσκοπό να διαδώσει την τοπική και γενικότερα την κυκλαδίτικη κουζίνα. Η συμμετοχή είναι δωρεάν. (mykonosgastronomia.gr)

 Πού να φάτε

– Στον Νικόλα στην Αγία Άννα Παράγκας, που λειτουργεί από το 1967. Μια μεγάλη βεράντα πάνω στην άμμο, μια χτιστή γούρνα με ψάρια και αστακούς από το καΐκι της οικογένειας και μια βιτρίνα με τα μαγειρευτά της ημέρας: τη διάσημη μυκονιάτικη κρεμμυδόπιτα και έναν από τους καλύτερους μουσακάδες που έχετε φάει ποτέ. Όλα τα λαχανικά προέρχονται από το μποστάνι τους και όλα τα κρέατα από τα κοπάδια τους. (τηλ. 22890-25.264)

– Στον Φωκό, στην ομώνυμη ταβέρνα όπου η Καναδέζα Κέιτ φτιάχνει τις πιο ευφάνταστες και γευστικές σαλάτες του νησιού, με γαστρονομικές επιρροές από Λίβανο, Περού, Βόρεια Αμερική και Μεσόγειο. Η κόρη της Marissa είναι μια ταλαντούχος κεραμίστρια που κατασκευάζει πιατέλες με στάμπες από παλιά, σπάνια σεμεδάκια, κοσμήματα και διακοσμητικά τοίχου σε σχήμα φύλλων φραγκοσυκιάς και τα πουλάει εκεί. (τηλ. 22890-23.291)

– Στην Πικάντικη Γωνιά, ένα εστιατόριο που άνοιξε πριν από μερικούς μήνες η εξ Ουκρανίας Λούνα Ονουφέρκο και είναι το πιο καλά κρυμμένο νέο μυστικό της Μυκόνου. Αγνοήστε την «τουριστική» διακόσμηση και φροντίστε να πάτε Πέμπτη, οπότε η ίδια μαγειρεύει αριστουργηματικά φαγητά της χώρας της σε ένα μενού 8 πιάτων με 10 ευρώ (από σούπα σπανάκι, που σερβίρεται μέσα σε ένα καρβελάκι ψωμί, μέχρι ορτύκια στα κάρβουνα και πελμένι με κιμά). (Γλάστρος, τηλ. 22890-27.238)

– Στο Μαερειό στη Χώρα, ένα μικρό, μοντέρνο ταβερνάκι όπου μαγειρεύει η κυρία Ασημίνα, μία από τις πιο θρυλικές μαγείρισσες της Μυκόνου. Απλές ελληνικές συνταγές και κρέατα (όπως κοτόπουλο με πράσο και ξινότυρο, ψαρονέφρι κρασάτο, διάσημους κεφτέδες), καθώς και μια καλή λίστα κρασιών, όπου ξεχωρίζει το ολοκαίνουργιο Κτήμα Χαριτάτου. (τηλ. 22890-28.825)

-Παγωτό από το Casa Dolce του σπουδαίου ζαχαροπλάστη Νίκου Κουκιάση, ο οποίος, εκτός από τις κλασικές γεύσεις, έχει εφεύρει και μια σειρά από σπάνιες, όπως φέτα κοπανιστή, μουστάρδα Dijon, wasabi, ρυζόγαλο, αμυγδαλωτό, μελόπιτα, όλα εκπληκτικής νοστιμιάς. Αργύραινα. (τηλ. 22890-10.714)

Παραλίες

Ο Καλαφάτης είναι μια πανέμορφη παραλία με ελάχιστες ξαπλώστρες και χαλαρούς ρυθμούς, που την προτιμούν οι σέρφερ. Εκεί βρίσκεται και η σχολή σερφ του Αυστριακού Pezi Huber. Δίπλα ακριβώς βρίσκεται και η μικρή (και συνήθως απάνεμη) παραλία της Αγίας Άννας. Λίγο πιο πέρα, το εξαιρετικό ιταλικό εστιατόριο Bandanna (τηλ. 22890-71.800) με τραπεζάκια στο γαρμπίλι και έναν ξυλόφουρνο, όπου ο Χάρης Σκαφίδας φουρνίζει εκπληκτικές πίτσες. Η Φτελιά, μια τεράστια, πανέμορφη παραλία,μόνο στο αριστερό της κομμάτι κάτω από το εξαιρετικό ομώνυμο εστιατόριο έχει μερικές ψάθινες ομπρέλες και καλαίσθητα πουφ για να κάθεσαι στην άμμο (τηλ. 22890-72.466). Ο Άγιος Σώστης είναι μια «άγνωστη» παραλία του νησιού με ψιλή άμμο, εξωτικά χρώματα και καθόλου ξαπλώστρες, ενώ η επίσης σχετικά άγνωστη Κάπαρη είναι σχεδόν ερημική και διαθέτει υπέροχο ηλιοβασίλεμα. Η Μερσίνη στη βορειοανατολική πλευρά του νησιού (κοντά στον Φωκό) έχει χοντρή άμμο, βράχια στη δεξιά της πλευρά και ελάχιστο κόσμο, ενώ για ακόμη μεγαλύτερη απομόνωση κατευθυνθείτε στο Πάνω και Κάτω Τηγάνι, στα ανατολικά της Άνω Μεράς.

Ψώνια

– Έργα τέχνης από τη Scala Gallery του Δημήτρη Ρουσουνέλου. Τα εμβληματικά ψαράκια του Γιώργου Κυπρή, γλυπτά του Νίκου Μπένου-Πάλμερ, πίνακες της Λεώνης Schmitdel και του Φίλιππου Θεοδωρίδη, κοσμήματα της Έλενας Σύρακα και πολλές τοπικές εκδόσεις λευκωμάτων και βιβλίων. (Ματογιάννι, τηλ. 22890-26.992)

– Ψηφιδωτά κατασκευασμένα με την αρχαία μέθοδο κοπής των ψηφίδων, στο χέρι, αντίγραφα της Δήλου, και βοτσαλωτά που κατασκευάζει η Ειρήνη Συριανού στο κατάστημα Aστερία. (Άγιος Βλάσης, Χώρα, τηλ. 22890-27.822)

– Εσάρπες (από μαλλί μοχέρ ή από βαμβάκι) από τη Νικολέτα, μια υφάντρα που έμαθε την παραδοσιακή τέχνη από πολύ μικρή και διατηρεί το ομώνυμο κατάστημα από το 1973, ενώ έχει παρουσιαστεί από πλήθος ξένων περιοδικών και εκπομπών. (Μικρή Βενετία, Χώρα, τηλ. 22890-27.503)

– Σπάνια βιβλία, λευκώματα για την Ελλάδα και τις εκδόσεις τσέπης Paravion (μικρά διηγήματα με φάκελο για να αποστέλλονται ταχυδρομικώς) στο παράρτημα του βιβλιοπωλείου Atlantis της Σαντορίνης, στο Belvedere Hotel. (τηλ. 22890 25122.)

– Ροζέδες (με αμύγδαλο και μέλι), σκαλτσούνια (καρύδι, αμύγδαλο και μέλι), καλαθάκια (ζύμη τάρτας, αμύγδαλο και κανέλα) και αριστουργηματικά αμυγδαλωτά από τον Σκαρόπουλο. (Αργύραινα, τηλ. 22890-26.524)

-Λούζα, μυκονιάτικα λουκάνικα και ντόπια κρέατα από τον Μενάγια. Εδώ θα βρείτε και τα προϊόντα του βιολογικού μποστανιού του Γιώργου Ξυδάκη: σάλτσα ντομάτας, κόκκινο κρασόξιδο και κρασί. (περιφερειακή οδός, τηλ. 22890-28.626)

– Ψωμί από το φούρνο του Γιώρα, ένα φούρνο 500 ετών (ο πιο παλιός στην Ελλάδα). Ο 81χρονος Νίκος Βαμβακούρης θα σας διηγηθεί τη ζωή του ανάμεσα στις ζύμες και τα αλεύρια.

Πώς να Πάτε

– Απο Αθήνα με Aegean και Olympic Air σε 35 λεπτά.

– Απο Θεσσαλονίκη με Aegean και Olympic Air σε 1 ώρα (τα δρομολόγια ξεκινάνε απο 30 Μαϊου 2014).

– Απο Πειραία, Ραφήνα, Σαντορίνη, Σύρο, Άνδρο, Τήνο, Ηράκλειο, Ίο, Πάρο, Νάξο, Χίο και Λέσβο με φέρρυ.